«Η Γνώση είναι Δύναμη ή Κατάρα τελικά;»
...ρώτησε η diVa στο προηγούμενο post.

και απάντησα,
«εάν Γνωρίζω σημαίνει καταλαβαίνω, τότε «καταλαβαίνω σημαίνει παρανοώ», σύμφωνα με το δάσκαλο - που δεν ντρέπομαι να πω πως είναι ο Γ. Βέλτσος.

συνεπώς Γνωρίζω ότι είμαι σε πλήρη παρανόηση για τα ελάχιστα πράγματα με τα οποία καταπιάνεται (δυστυχώς μόνον) η σκέψη μου (αφού απέχω από το διάβασμα).

ούτε γνωρίζεις τίποτα, ούτε κατανοείς τίποτα.
ποτέ.
αντιλαμβάνεσαι πράγματα πίσω από τους παραμορφωτικούς φακούς της (δεν γίνεται κι αλλιώς) εγωκεντρικής σου συνείδησης.

αυτό εξασφαλίζει πως ακριβώς τη στιγμή που θεωρείς ότι κάτι το κατάλαβες ή (χειρότερα) το γνωρίζεις, είναι ακριβώς η στιγμή που το έχεις παρανοήσει.»

και είχα πει να γράψω πάνω σε αυτό το θέμα. τί να γράψεις όμως όταν ένας τυπάκος 2.500 χρόνια πριν το συνόψισε σε μία και μόνο φράση.
«Γνωρίζω μόνο τούτο: πως δεν γνωρίζω Τίποτα»

και εσύ που θα πεταχτείς να μιλήσεις για επιστήμη, θα σου πω κάτι που δεν θυμάμαι πού το άκουσα: «το μόνο σίγουρο στην επιστήμη είναι πως όλα όσα πιστεύουμε ως επιστημονικά ορθά, είναι λάθος...»
και αυτό, δεν είναι μία ακραία τοποθέτηση. αυτό είναι το αποτέλεσμα της στατιστικής παρατήρησης πως ό,ποιες μια ό,ποιες θεωρίες αναπτύχθηκαν για να εξηγήσουν όλα τα παρατηρούμενα φαινόμενα, μετά αποδεικνύονται λίγο ή πολύ εσφαλμένες και αντικαθιστούνται από καινούργιες θεωρήσεις που για ένα χρονικό διάστημα θα τις πιστεύουμε ως ακριβείς...

δεν είναι λοιπόν σχήμα λόγου: όσο πιο σίγουρος είσαι ότι γνωρίζεις/κατέχεις/καταλαβαίνεις κάτι τόσο πιο βέβαια είναι η πλάνη σου ως προς αυτό.

θα έλεγε ο Κομφούκιος μάλλον:
σημασία δεν έχει να γνωρίσεις τον Κόσμο. σημασία έχει να Γνωρίσεις τον εαυτόν σου.

αν και απέχω από την Εκκλησία, αρέσκομαι στο θεολογισμό.

η Γνώση, ο απαγορευμένος καρπός. όσο οι απόπειρές μας στη Γνώση (αφού δεν την κατακτούμε, μόνο αποπειρούμαστε) δημιουργούν νέες συνθήκες για τη Νόηση, είχε καλώς. (δεν είναι χρονικό σφάλμα το «είχε»)

όταν πιστεύουμε πως η Γνώση θα μας δώσει απαντήσεις απεμπολούμε την ικανότητά μας να Νοούμε τον Κόσμο και - εάν θέλετε - το Θεό, το μόνο άρρηκτα δεμένο πράγμα με τον Κόσμο.

αυτή η σκέψη όμως, δεν είναι θεολογική. είναι επιστημονική. υπάρχει ένα απλό ζήτημα μεγέθους που ο εγκέφαλός μας, μέσα στον μοιραίο εγωκεντρισμό του, δεν θέλει να αντιληφθεί:

αναλογιστείτε το μέγεθος του ανθρώπου και των μέσων που έχει για να κατανοήσει το σύμπαν. πέρα από τις 5 περιορισμένες αισθήσεις με τις οποίες αντιλαμβάνεται ένα 5-10% των πραγμάτων που υπάρχουν γύρω του - και είναι σε πολύ χειρότερη μοίρα πχ από τα δελφίνια που έχουν ΚΑΙ υπερηχογραφηματική όραση, αναπτύσσει εργαλεία για να αντιληφθεί (κάτι) το παραπάνω.

θα θέλαμε πάρα πολύ να είναι «όπως τα μικρά έτσι και τα μεγάλα» και οι συνθήκες που υπάρχουν μέσα σε ένα άτομο να μπορούν να ανταποκρίνονται στις συνθήκες ενός γαλαξία. θα θέλαμε, γιατί έτσι θα μπορούσαμε επαγωγικά να Γνωρίσουμε το Σύμπαν. όμως δεν είναι έτσι. σε κάθε διαφορετική κλίμακα αντιλαμβάνεσαι διαφορετικούς συσχετισμούς, παρατηρείς διαφορετικά πράγματα γιατί μπορείς να τα παρατηρήσεις μόνο σε αυτή την κλίματα. και αυτό είναι που ισχύει «όπως προς τα πάνω έτσι και προς τα κάτω».

με ποιό τρόπο θα μπορέσει πχ ο άνθρωπος να δει ένα Γαλαξία στο μέγεθος ενός πορτοκαλιού, με την αντίστοιχη χρονική μεγένθυνση;
είναι όπως τα φυτά μας φαίνονται ακίνητα, αλλά αν βάλουμε μία κάμερα που τραβάει μία φωτό ανά μέρα, ανακαλύπτουμε πως η κλιματαριά (οι φασολιές κλπ), δεν «πιάνεται» στην τύχη για να ανεβεί, αλλά ψάχνει. και μάλιστα όλα τα αναρριχητικά φυτά πλην ενός (που μου διαφεύγει τώρα) «ψάχνουν» δεξιόστροφα.

ποιός λοιπόν, θα μπορέσει να δει ένα Γαλαξία σε μέγεθος πορτκαλιού με μία εικόνα ανά 1.000.000.000 χρόνια έτσι ώστε να φτιάξει μία ταινία 1 λεπτού για να Γνωρίσει την κίνησή του;

αυτό θα το πω, επειδή κάποιος με λέει προφήτη - για να τον δικαιώσω:
όταν λοιπόν, θα εμφανιστεί κάποιος/οι οι οποίοι θα έχουν τις απαντήσεις, ένα είναι δεδομένο. ότι ούτε αυτοί θα μπορούν να αλλάξουν Μέγεθος... η εικόνα που θα μας δώσουν θα μοιάζει όπως με το να βγει το ψάρι από τη γυάλα και να γνωρίσει ένα δωμάτιο, αλλά τί είναι ένα δωμάτιο μπροστά σε ένα Γαλαξία;
και σε ποιανού το σπίτι;
(θα το έχεις ξεχάσει όμως τότε που θα το χρειαστείς)

η ομορφιά στην επιστήμη δεν είναι τα ωραία μπλικιμπλίκια που μας δίνει (ειδικά εμάς τους technojunkies), τα μεταλλαγμένα και οι τεχνικές προώθησης προϊόντων, τα σουρεαλιστικά όπλα κλπ.

η ομορφιά είναι πως ο κόσμος είναι ένα άπειρο Sudoku και κάθε νέος τρόπος που ανακαλύπτεις για να βάλεις ένα (προσωρινά) σωστό αριθμό στη θέση του, σου δίνει την χαρά της μιας ανακάλυψης.

μόλις όμως βάλεις την πιθανότητα της ανακάλυψης ενός αριθμού στο Χρηματιστήριο Παραγώγων (εκεί δεν πάει;), τότε πάει και η χαρά, πάει και η επιστήμη.

για χάρη σου Εύα, κατάπια και τα κουκούτσια...